کار با ابیورد
بهتر است قبل از شروع کار با ابیورد با تایپ موارد استثنا آشنا شویم. البته این توضیحات عمومی است و ربطی به ابیورد ندارد:
- در نگارش جملات فارسی برای جدا کردن جملات مرکب از ویگول استفاده میکنیم، ویرگول را با Shift+7 تایپ کنید. وقتی جمله بعدی توضیحی در مورد جمله اول است معمولا از نقطهویرگول استفاده میکنیم که آن را با '+Shift (یا ") تایپ میکنیم.
- رایج است کلمات مرکب، پیشوندها و پسوندها را با فاصله کمتر از هم نوشته شوند. برای این کار از نیمفاصله استفاده کنیم. نیمفاصله را با Shift+Space تایپ میکنیم.
- گاها برای زیبایی یا تاکید بیشتر کلمات را کشیده مینویسیم. اگر میخواهید حروفی مثل سین را بکشید کافیست از -+Shift (یا ـ) استفاده کنید. مثلا ســــــــین. البته افراط در استفاده از حروف کشیده توصیه نمیشود. مثلا اساتید خطاط در هر مصراع تنها یک واژه را کشیده مینویسند. راه دیگر برای تاکید روی یک واژه ایرانیک (ایتالیک) نوشتن آن است. برای تاکید میتوان کلمات را تیره همنوشت ولی این روش خواندن متن را مشکل و چشم را خسته میکند. بنابراین فقط در متنونی مثل اعلامیهها یا صفحه آغازین متن که فاصله خطوط زیاد است برای تاکید متن را تیره بنویسید.
برنامه ابیورد را از منوی زیر پیدا و اجرا کنید:
Start ➙ Application ➙ Office ➙ Abiword
رابط کاربری ابیورد خیلی شبیه آفیس است. کارکردهای نوار ابزار نیز جز آیکون آنها بسیار شبیه آفیس است. کافیست یکبار روی آیکونها توقف کنید تا توضیحات (Hintها) ظاهر شود. بنابراین خیلی از این توضیحات برای شما تکراری خواهد بود. مثلا میتوانید کلید Ctrl را نگهدارید و غربیلک موشواره (ماوس) را بچرخوانید تا محتوی پنجره را مقیاس کنید که بهتر دیده شود.
میتوان منوی ابزار را گسترش داد. کافیست از منوی
View ➙ Toolbars ➙ ...
یکی از گزینهها مثل Exta یا Table را انتخاب کنید:
به نظرم مجموعهی نوار ابزار Exta بیشتر به کار میآید و خوب است که انتخاب شود:
میتوانید ایبورد را به شکل محدودی برای خودتان سفارشی کنید. کافیست از منوی زیر انتخاب کنید تا پنجره تنظیمات باز شود:
Edit ➙ Preferences...
در پنجره تنظیمات، مثلا در تب عمومی (General) میتوانید واحد سنجش طول را تغییر دهید:
اگر بیشتر اوقات متن فارسی تایپ مینویسید میتوانید جهت پیشفرض نگارش متن را از راست به چپ تنظیم کنید تا نیازی نباشد برای هر فایل جدید در شروع کار جهت نگارش را تنظیم کنید. این گزینه را میتوانید در تب مستندات (Documents) پنجره تنظیمات بیابید:
وقتی برنامه ابیورد را باز میکنیم، یک فایل خالی باز میشود. اگر قصد داریم یک متن جدید تایپ کنیم و فایل جدیدی بسازیم بد نیست قبل از هر چیز آن را با نام مناسب ذخیره کنیم. برای ذخیره فایل میتوانید Ctrl+S را بفشارید یا از منو
File ➙ Save As...
را انتخاب کنید، از نوار ابزار هم میتوانید کمک بگیرید (برای مثال در شکل زیر متن یک نامهی اداری را تایپ کردهام).
پسوند پیشفرض abw است. اما میتوانید پسوندهای doc، rtf یا docx را هم انتخاب کنید. حداقل به این ترتیب میتوانید بعدا در صورت لزوم فایل را با آفیس هم باز کنید. اگر قصد دارید، فایل را برای شخص دیگری ارسال کنید تا در سیستم دیگری آن را ببیند. بهتر است آن را با پسوند pdf ذخیره کنید تا قابل انتقال (portable) باشد.
در ادامه قصد داریم ظاهر متنی که تایپ کردهایم را تنظیم کنیم. بهتر است «بسمهتعالی» در وسط خط و تاریخ سمت چپ خط باشد. در این موارد که دو یا چند چیدمان را برای متن یک خط لازم داریم باید این قسمتها را با یک فاصله بلند (Tab) از هم جدا کنیم. در متن قبل از بسمهتعالی و واژه مورخ، حتما یک فاصله بلند (Tab) تایپ میکنیم. سپس از کلید سمت چپ خطکش نوع تب را وستچین انتخاب میکنیم:
بعد درست وست خطکش کلیک میکنیم تا یک علامت تب وسطچین رو خطکش ظاهر شود. میتوانید با کلیک روی این علامت جای آن روی خط را دقیقتر تنظیم کنید:
حالا نوبت تاریخ است. باید تب را روی چپچین تنظیم کنید و سپس سمت چپ خطکش کلیک کنیم:
حالا که چیدمان متن تنظیم شد نوبت به انتخاب قلم میرسد. برای انتخاب تمام متن، کلیدهای Ctrl+A را بفشارید. میتوانید بعد از انتخاب متن قلم (فونت) را تغییر دهید. من فونت XB Yas را انتخاب کردهام. مشخصه آن که برایم جذاب است، تفاوت واضح بین صفر و نقطه است:
در ادامه «بسمهتعالی» را انتخاب میکنیم و فونت آن را به IranNastaliq تغییر میدهیم:
سپس «سلام علیکم،» را انتخاب میکنیم و آن را تیره میکنیم:
بدون آنکه مکاننما را جابهجا کنیم از منو
Format ➙ Paragraph...
را انتخاب میکنم:
از پنجرهای که باز میشود، فاصله بالا و پایین را به ترتیب ۶ و ۴ نقطه انتخاب میکنیم:
مثل خط اول نامه، قبل از سه خط مربوط به امضا یک فاصله بلند (Tab) اضافه میکنم. این سه خط را انتخاب میکنم. ابزار سمت چپ خطکش را روی وسطچین تنظیم میکنیم و بر روی خطکش روی ۱۴سانت کلیک میکنم تا متن امضا زیر آن و به صورت وستچین تنظیم شود:
اینبار روی خط اول امضا کلیک میکنیم. سپس از منو
Format ➙ Paragraph...
را انتخاب میکنیم. ایندفعه فاصله پایین متن را روی ۱۸ نقطه تنظیم میکنیم تا جای کافی برای امضا ایجاد شود:
کمی پایینتر نوبت به پیوست و رونوشت میرسد. هر دو واژه را انتخاب و تیره میکنیم:
بعد نوبت به بندهای آنها میرسد. اول ردیفهای پیوست را انتخاب میکنیم و از نوار ابزار یا منو الگوی شمارهگذاری را انتخاب میکنیم:
همینکار را برای ردیف رونوشت تکرار میکنم. ممکن است خوشتان نیاید، چون شمارهها انگلیسی است:
ایرادی ندارد. روی یکی از ردیفهای پیوست کلیک کنید. از منو
Format ➙ Bullets and Numbering...
را انتخاب کنید. در پنجرهای که باز میشود، یک قلم فارسی انتخاب کنید و بعد از اعمال تغییر (Apply)، پنجره را ببندید:
همینکار را میتوانید برای ردیف رونوشت انجام دهید. راستی میتوانید قبل از بستن پنجره این حالت را به عنوان پیشفرض تنظیم کنید تا همیشه اعداد لیستها فارسی باشند. در ادامه میتوانید به روشی که برای افزایش فاصله قائم برای درج امضا یاد گرفتید، قبل از عنوان پیوست و رونوشت هم مقداری فاصله قائم اضافه کنید تا به پایین صفحه نزدیکتر شوند.
آخرین نکته و بدترین قسمت کار این است که احتمالا شما هم مثل من دوست دارید، متن پاراگراف اصلی از طرفین ردیف شود. برای انگلیسی کافیست تا روی یک جایی از متن کلیک کنید تا مکاننما به آنجا منتقل شود، بعد روی ابزار مربوط به ردیفشدن از حاشیه دو طرف کلیک کنید:
احتمالا متوجه شدهاید با اینکار متن تقریبا ردیف شده است. فقط ظاهرا در شروع خط اول پاراگراف مشکلی وجود دارد. این مشکل برای برخی قلمهای فارسی وجود دارد و ناشی از باگ در الگوریتم کشیدن حروف در ابیورد است. فعلا تا زمانی که این باگ رفع شود، میتوانید از یک راهحل موقت استفاده کنید. کافیست یکی دو حرف از کلمات خط اول را بکشید، منظورم با استفاده از -+Shift برای حروفی مثل سین، شین، صاد، ... است. خوبی این راهحل موقت این است بعدها که باگ رفع شود، ایجاد مشکلی در فایل نخواهد کرد. مثلا من اینجا واژههای «اسـتحضار» و «درخواسـت» را کشیده نوشتهام تا مشکل حل شود:
سرآخر کار تایپ یک نامهی سادهی اداری تمام شد. میتوانید از این لینک فایل doc و همچنین pdfی که با ابیورد ساختهایم را دانلود کنید. در پست بعدی کمی از ساختن جدول با ایبورد صحبت خواهیم کرد. البته با توجه به شباهت رابط کاربری ابیورد با نسخههای قدیمی آفیس فکر میکنم بسیاری از کاربران قدیمی آفیس کارکردن با ابیورد را مادرزاد بلد باشند و نیازی به آموزش بیشتر نباشد 